Kalera Rock

martes, 5 de febrero de 2013

Euskal inauteriak



Hemen daukazue inauteriei buruzko lana:

EUSKAL INAUTERIAK


Inauteriak eguberri eta garizuma egunen artean ospatzen den jai bat da. Urtero urtero, jai honen eguna aldatu egiten da. Inauteriak, jendea ondo pasatzeko egiten den jaia da.    


Inauteriak: Europan eta Amerikan, negu amaieratik ospatzen diren jaiak dira, jai horretan jendea mozorroturik joaten da. Jai hauek, Garizumaren haurretik ondo pasatzeko jaiak dira.
Garizuman, debekatuta zegoen haragia jatea eta beste gauza batzuk egitea, horregatik ospatzen zen jai hau. Latinez carne levamen edo carnisprivium esaten zen.
Batzuk diotenez, jai hau erromatarrek Isis jainkosaren omenez egiten zuten desfile batetik dator.


Garizuma, Aste Santuaren aurreko 40 egunetan ospatzen dira.
Pazko eguna baino 46 egun lehenago hasten dira, inauterien ostean.Garizuma kristauek ezarri zuten.
Elizjendeari hauts bedeinkatuarekin, bekokian gurutze bat egiten zieten hau esanez: “Hautsa zara eta hauts bihurtuko zara” edo “Bihotz berri zaitez eta sinetsi berri ona”
Garizuman debekatuta zegoen alkohola edatea, asko jatea … Baina haragia gatea, lehen debekatu zuten gauza zen.
2 teoria daude Garizumari buruz:
Lehenengoa,  jainkoa, Garizumaren hasieran hil zela da.
Bigarrena, 40 egun horietan, jainkoa Jordan ibaian egon zela bere gorputzetik deabrua kanporatzeko. Horregatik esaten dute batzuk; Garizumaren helburua, Aste Santura, zintzo eta garbi heltzea da.  


Aratuste: Garizuma heldu baino lehen, urtero, jainkoa hil baino 40 egun lehenago; Kristauek esaten zuten egun horietan inork ezingo zuela alkoholik edan, asko jan …
Horregatik ondo pasatzeko jai bat egiten zen jaia zen.

Mundu osoan zehar negu bukaeran ospatzen diren jaiak dira. Aratuste hitzaren jatorria haragi uztea da baina mundu ia osoan “ carnaval” hitza erabiltzen da. Katolikoak diren lurraldeetan,  Garizuma aurretik egiten diren festa egunak dira, bereziki igande, astelehen eta asteartea. Baina Inauterien esanahia ez da bera izan istorioan zehar.


Hemen duzue Lantzako inauteriei buruzko informazioa:



Nafarroako eta Euskal Herriko inauteririk ospetzuenak dira. Ospakizun hau, Garizumaren aurreko egunetan ospatzen da. Gauean, pertsonaia ezagun askoren jantziak daramatzaten jendea kalera irtetzen da. Herritarrek Miel Otxin lapurra harrapatu behar dute. Pertsonaien artean honakoak hauek agertzen dira:
  • Miel Otxin: Espiritu txarrak itxuratzen dituen lapur gaiztoa da. Astelehenean, herriko kaleetan zehar pasearazten dute, txistu eta danbor danbolinaren laguntzas. Asteartean, goizeko paseo baten ondoren, exekutatu eta sutan erretzen dute, herritarrek sutearen inguruan zortziko bat dantzatzen duten bitartean.
  • Ziripot: Belarrez betetako zakuz jantzitako pertsonaia lodia da. Kaleetan zehar dabilen bitartean, Zaldiko izeneko pertsonaiak lurrera botatzen ditu beti.
  • Zaldiko: Irribarreaz eta saltoka dabil. Bera, gizakiaren eta zaldiaren arteko nahastea da. Gerrian zaldi bat darama. Bere helburua, Ziripot lurrera botatzeada.
  • Arotzak: Zaldikori ferrak jartzeko ardura dute.
  • Txatxoak: Lanzko biztanleria antzezten dute, eta animalien azalez eta arropa zaharrez janzten dira.


Miel Otxin                          Ziripot                          Arotzak                          Txatxoak       


Zaldiko

















Hemen duzue iñauterien bideo bat:



viernes, 5 de octubre de 2012

Kaixo ni Aitor naiz eta blog hau euskerako lanak aurkezteko egin dut.
Ni Abadiñoko institutuko ikasle bat naiz eta saskibaloian jolasten dut.